Liesegang ringen

Op thuisexperimenteren.nl kwam ik een mooi experiment tegen voor mensen die een beetje geduld hebben. In dit experiment ga je zogenaamde Liesegang ringen maken. Deze ringen ontstaan wanneer in een gel een speciale neerslagreactie tussen twee zouten plaatsvindt. Eén van de zouten zit hierbij al opgelost in de gel, terwijl de ander via diffusie langzaam de gel binnen komt, bijvoorbeeld door een druppeltje zoutoplossing bovenop de gel te plaatsen.

Je verwacht misschien dat er vlakbij de druppel veel neerslag ontstaat en dat dit gradueel minder wordt naarmate je verder bij de druppel vandaan komt, maar dat is niet wat er gebeurt! Er ontstaan juist ringen van neerslag, terwijl andere delen van de gel helder blijven. Dit is duidelijk te zien op onderstaande foto.

Liesegang ringen

Om zelf Liesegang ringen te maken, doe je het volgende:

  • Breng 8 g gelatine en 0.2 g ammoniumdichromaat [(NH4)2Cr2O7] in 200 mL demiwater.
  • Verwarm en roer goed zodat alles oplost.
  • Giet de oplossing in een reageerbuisje en op een petrischaaltje en laat afkoelen.
  • Maak een verzadigde zilvernitraat oplossing in 10 mL water.
  • Voeg ongeveer 1 mL van deze oplossing toe aan het reageerbuisje en leg een druppel op het petrischaaltje.
  • Zet de buis en het schaaltje op een rustige plek en observeer. Het duurt zeker een paar dagen voordat de eerste ringen te zien zijn.

Let op: dichromaat is giftig, dus wees voorzichtig en hygiënisch. In plaats van ammoniumdichromaat kun je ook kaliumdichromaat gebruiken (maar dat is net zo ongezond). Verder geeft zilvernitraat vervelende vlekken, dus knoei niet.

Bovenstaand recept is een voorbeeld; er bestaan vele varianten met allerlei zouten. Op deze website is een variant te vinden waarbij er neerslag ontstaat tussen magnesiumchloride en ammoniumhydroxide. Ook staan er mooie foto’s bij. Tot slot vond ik op flickr nog deze supervette foto, gemaakt met cobaltchloride en ammoniumhydroxide.

We gaan het zelf ook proberen en als het lukt, delen we natuurlijk de foto’s met jullie. Natuurlijk zijn we ook geïnteresseerd in jullie resultaten.

5 gedachten over “Liesegang ringen”

  1. Ik weet hier weinig vanaf, maar als ik wikipedia mag geloven, zijn er verschillende theorieën over hoe deze ringen ontstaan. Voor zover ik weet is er echter nog geen definitief of algemeen geaccepteerd antwoord.

  2. Goeie vraag. Als je toevallig scholier bent, zou je aan je docent scheikunde kunnen vragen of je dit mag proberen. Kijk anders eens hier. Niet alle chemicaliën zijn vrij te koop, dus je zal soms een beetje creatief moeten zijn.

  3. Mijn profielwerkstuk gaat ook over liesegangringen. ik heb al verschillende proefjes gedaan en bij 2 ontstaan de ringen al.Wat zou een goede onderzoeksvrag kunnen zijn? Dank je wel, Amber

Geef een reactie



Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *